Người phụ nữ hẹn hò nghi phạm để tự điều tra án mạng 37 năm

Có những vụ án mà dù thời gian trôi qua, vết thương vẫn cứ âm ỉ trong gia đình nạn nhân. Vụ sát hại Annette Mason – một bé gái 15 tuổi bị đánh chết vào tháng 11/1989 tại Toowoomba, Australia – chính là một trong những vết thương như thế. Thi thể em được tìm thấy trên giường, vùng đầu bị chấn thương nặng, và hung khí được cho là một khúc gỗ trong phòng giặt ngôi nhà.

Hơn ba thập kỷ trôi qua, thủ phạm vẫn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật. Vụ án bị khép lại năm 1991, mở lại năm 2018 dưới sức ép từ gia đình, nhưng mọi thứ vẫn giậm chân tại chỗ. Vậy mà một “nhân vật” bất ngờ xuất hiện trong phiên điều trần hôm 22/7 vừa qua: một phụ nữ không tiết lộ danh tính, tự nhận mình đã tiếp cận nghi phạm bằng một mối quan hệ tình cảm vì mục đích tự điều tra.

Kể về câu chuyện của mình, cô nói bản thân đã dành rất nhiều thời gian nghe các chương trình podcast và bản tin về vụ Annette Mason trước khi đưa ra quyết định táo bạo. Cô say mê thể loại podcast tội phạm có thật, và chính niềm đam mê ấy đã khiến cô bất mãn với việc vụ án mãi chưa được giải quyết.

Khi podcast biến thành ngọn lửa công lý

Không ít người nghe true crime để giải trí, nhưng với người phụ nữ này, câu chuyện về Annette Mason đã trở thành một nỗi ám ảnh. Cô kể rằng ban đầu cô liên hệ với nghi phạm theo kiểu “bạn bè”, nhưng sau đó mối quan hệ dần chuyển hóa thành tình cảm. Những buổi cà phê trở thành những buổi trò chuyện về quá khứ. Từng câu chữ, từng chi tiết lọt ra đều được cô ghi nhận và đối chiếu với những gì đã đọc trên các bản tin.

“Ban đầu chúng tôi là bạn, rồi dần chuyển thành mối quan hệ tình cảm”, cô nói trong phiên điều trần. Cô thừa nhận mình đã chấp nhận nhiều rủi ro để có được điều này, nhưng đồng thời cũng “tự hào về những gì đã làm”. Nếu không có sự liều lĩnh ấy, có lẽ những lời khai chấn động kia vẫn sẽ nằm sâu trong ngăn kéo bí mật của nghi phạm.

Dưới góc nhìn của người ngoài cuộc, câu chuyện này có vẻ không thể tin nổi. Liệu một người bình thường có thể giả vờ yêu một kẻ tình nghi giết người để moi thông tin? Nhưng theo lời kể, cô đã làm được điều đó, và hệ quả là loạt chi tiết đắt giá được trình bày trước tòa:

“Ông ta nói cô ấy bị đánh trước khi đến nhà, sau đó bị đánh vào vùng đầu.” – Lời khai của người phụ nữ về lời nói của nghi phạm.

Không dừng lại ở đó, cô còn cho biết trước khi nghe những lời này, nghi phạm từng bảo vệ sự vô tội của mình bằng cách đổ lỗi cho một cảnh sát. “Ông ta nói ‘đó là lý do tất cả bằng chứng biến mất và họ chỉ đang cố đổ lỗi cho tôi’”, cô kể lại với luật sư của gia đình nạn nhân. Và rồi cô khẳng định chắc như đinh đóng cột: “Rõ ràng là ông ta đã giết Annette Mason. Ông ta đã làm điều đó.”

Câu chuyện của cô không phải là lời buộc tội kiểu nghiệp dư. Cô cũng phủ nhận việc mình dựa trên những chi tiết đã được các podcast hoặc bản tin đăng tải công khai. Cô đưa ra các thông tin mà theo cô, chỉ có người trong cuộc mới biết. Đó là lý do cảnh sát đồng ý đưa vụ việc vào diện xem xét lại.

Nghi phạm phản bác và những câu hỏi bỏ ngỏ

Tại phiên điều trần, nghi phạm – người đàn ông từng bị tình nghi cách đây vài thập kỷ – đã bác bỏ toàn bộ cáo buộc. Ông miêu tả người phụ nữ này là một người mê podcast đến “điên khùng”, đồng thời khẳng định họ chỉ đơn thuần là bạn bè. Ông cho rằng lời khai của cô là không đúng sự thật và không thể giải thích vì sao cô lại bịa ra những chuyện này.

Tuy nhiên, điều nghịch lý nằm ở chỗ: chính ông thừa nhận cô ấy là “người vui vẻ, dễ gần” và là “một người bạn tốt”. Một người bạn tốt như vậy vì lý do gì lại phải dựng chuyện, phải tham gia vào một cuộc điều tra mệt mỏi và tốn kém về mặt cảm xúc? Nếu không có bằng chứng cụ thể, lời khai của cô đứng trước nguy cơ bị bác bỏ. Nhưng nếu lời khai ấy có căn cứ, ông ta chính là kẻ giết người mất tích suốt 37 năm qua.

Trong khi đó, gia đình Annette Mason vẫn đang chờ đợi ở hành lang tòa án. Họ đã chờ quá lâu để có thể tin vào một phép màu. Câu chuyện của cô gái tự xưng là “thám tử nghiệp dư” có thể là cánh cửa cuối cùng hé mở, hoặc cũng có thể là một cơn sóng gây nhiễu loạn thêm.

Ranh giới mong manh giữa tự điều tra và sự an toàn

Không ai có thể phủ nhận sự dũng cảm của người phụ nữ này. Thế nhưng, việc tự mình kết thân với một nghi phạm không hề đơn giản như những tập podcast tội phạm vẫn kể. Nó đòi hỏi sự kiểm soát cảm xúc rất lớn, khả năng giữ khoảng cách với một người có thể là kẻ giết người, và sự chuẩn bị tâm lý đối mặt với những ám ảnh sau này.

Chuyên gia sẽ nói rằng đây là hành vi cực kỳ nguy hiểm, vượt qua ranh giới mà một công dân bình thường nên tham gia. Pháp luật không cho phép tự mình “điều tra” theo kiểu truy tìm bằng chứng trong mối quan hệ riêng tư. Những lời thú nhận có thể bị xem là không hợp lệ nếu bị ép buộc hay gợi chuyện một cách thiếu kiểm soát. Người phụ nữ này có thể phải đối mặt với cáo buộc ngược lại, như bôi nhọ, xúc phạm danh dự, hoặc xâm phạm quyền riêng tư.

Nhưng có một điều không thể chối cãi: trong các vụ án “lạnh” như vụ Annette Mason, những nỗ lực như của cô thường là chất xúc tác đưa các manh mối rời rạc về một mối. Chính các podcast và phong trào true crime đã nhiều lần giúp cảnh sát tìm ra nghi phạm sau hàng chục năm để vụ án ngủ quên.

Bài học nào cho người mê true crime?

Câu chuyện của cô gái xứ Brisbane không nên bị khen hay chê một chiều. Nó gợi mở về vai trò của các podcast trong việc định hướng công lý, đồng thời cảnh báo về cái giá nếu đi quá giới hạn. Nếu bạn là người đam mê thể loại này, bạn có thể làm được ba điều vừa hữu ích vừa không gây hại:

• Cung cấp thông tin bạn biết cho cơ quan cảnh sát qua kênh báo tội phạm chính thức thay vì tự ý hành động.
• Chia sẻ câu chuyện của nạn nhân lên các nền tảng mạng xã hội để duy trì sức ép công chúng.
• Ủng hộ các quỹ hỗ trợ điều tra án mạng, hoặc tham gia các tổ chức tình nguyện hỗ trợ gia đình nạn nhân.

Tự điều tra không phải là một cuộc chơi. Trong thực tế, nó đòi hỏi nghiệp vụ, sự cho phép của pháp luật và rất nhiều may mắn. Nếu không có những yếu tố đó, bạn có thể gặp nguy hiểm hoặc vô tình làm hỏng chứng cứ.

Câu trả lời vẫn chờ ở phía trước

Tại phiên điều trần vừa qua, các bên đã trình bày xong quan điểm. Trong vài tháng tới, họ sẽ gửi bản trình bày bằng văn bản để phục vụ quá trình điều tra. Vụ án Annette Mason sẽ có một trong hai hướng: lời khai của cô gái sẽ mở ra một hồ sơ truy tố chính thức, hoặc lại trở thành một câu chuyện tình đầy kỳ dị không ai tin.

Nhưng bỏ qua kết quả cuối cùng, điều khiến nhiều người suy nghĩ là hành động của cô gái ấy. Với nhiều người, cô là một người hùng dám làm điều không tưởng; với số khác, cô chỉ là kẻ cả gan xem tội phạm như một trò chơi giải đố. Bạn nghiêng về phía nào? Bạn có sẵn sàng đánh đổi sự an toàn của bản thân để mang lại công lý cho một nạn nhân xa lạ suốt 37 năm không? Còn tôi, tôi chỉ muốn tin rằng đó là cách cô gái lựa chọn để đối diện với một thế giới đầy bất công.