Website thương mại điện tử: khi cửa hàng không bao giờ đóng cửa

Ở một góc phố nhỏ, cửa hàng quần áo mở cửa lúc 9 giờ sáng và kéo cửa xuống lúc 9 giờ tối. Người chủ đứng sau quầy và chờ khách. Nhưng khách của cô ấy không còn chỉ đi ngang con phố đó nữa. Họ đang lướt điện thoại trên xe buýt, trong giờ nghỉ trưa, và cả lúc 11 giờ đêm khi đã nằm trên giường.

Câu chuyện về phát triển website thương mại điện tử vì thế không còn là chuyện “có thì tốt”. Nó là câu hỏi bạn có mặt ở nơi khách đang ở hay không. Bài viết này không hứa với bạn rằng mọi thứ sẽ bùng nổ sau một đêm. Nhưng nó sẽ giúp bạn hiểu mình đang mua cái gì, vì sao nó đáng tiền, và cần chuẩn bị gì trước khi ký hợp đồng với một đơn vị làm web.

Cửa hàng của bạn đang đóng cửa 15 tiếng mỗi ngày

Một cửa hàng truyền thống chỉ bán được khi có người bước qua cánh cửa. Một website bán hàng thì khác. Nó vẫn đứng đó, vẫn trưng bày sản phẩm, vẫn nhận đơn, kể cả khi bạn đang ngủ hoặc đang đưa con đi học.

Đây là lý do đơn giản nhất khiến ngày càng nhiều doanh nghiệp nhỏ chuyển lên online. Không phải vì ai cũng nói về chuyển đổi số, mà vì chi phí phục vụ thêm một khách hàng vào lúc 2 giờ sáng gần như bằng không. Bạn không phải trả lương thêm cho ai, không phải bật thêm bóng đèn nào.

Điều đáng suy nghĩ là: nếu đối thủ của bạn đã mở cửa 24/7 còn bạn thì không, cuộc chơi không còn công bằng nữa. Nó chỉ còn là vấn đề thời gian.

Website thương mại điện tử là gì, nói theo cách dễ hiểu nhất

Hiểu đơn giản, đó là một cửa hàng online cho phép khách xem sản phẩm, chọn món ưng ý, trả tiền và chờ hàng giao tới nhà. Khác biệt cốt lõi so với một trang giới thiệu công ty nằm ở chỗ: có giỏ hàng, có thanh toán, có quản lý đơn và có dữ liệu khách hàng.

Nhưng nếu dừng lại ở định nghĩa đó, bạn mới chỉ mô tả một công cụ, chưa mô tả một kênh kinh doanh. Một website tử tế phải trả lời được những câu hỏi khó hơn: khách vào từ đâu, họ dừng lại ở bước nào, vì sao họ bỏ giỏ hàng giữa đường, và kênh nào đang mang về tiền thật.

Nói cách khác, website bán hàng tốt là website khiến bạn bớt đoán mò. Bạn không cần tin vào linh cảm nữa, bạn có số liệu để tranh luận với chính mình.

Bốn lợi ích thật sự đáng để bạn đầu tư

Có rất nhiều lời hứa hoa mỹ về thương mại điện tử. Nhưng nếu gạn lại, chỉ có bốn thứ đủ sức thuyết phục một người làm kinh doanh thực dụng:

• Chi phí khởi đầu và vận hành thấp hơn. Dựng một website bán hàng thường rẻ hơn thuê mặt bằng, trang bị nội thất, trả tiền điện nước và đứng ra tuyển nhân viên bán hàng. Khi bạn tự động hóa được phần lớn quy trình bán, khoản tiết kiệm đó có thể quay lại đầu tư cho chính sản phẩm của mình.
• Không bị trói vào một địa điểm. Bạn có thể quản lý công việc từ bất cứ đâu, miễn là còn kết nối mạng. Nếu chỉ bán online, cả đội ngũ của bạn thậm chí có thể nằm rải rác ở nhiều nơi và vẫn phối hợp được với nhau.
• Hoạt động liên tục. Khách ở múi giờ khác, khách làm ca đêm, khách chỉ rảnh vào cuối tuần — tất cả đều có thể xem và mua hàng theo lịch của họ. Đây là kiểu tăng trưởng không ồn ào nhưng rất bền.
• Đo lường được gần như mọi thứ. Bạn biết có bao nhiêu người vào, bao nhiêu người đặt hàng, bao nhiêu người bỏ giỏ, giá trị đơn trung bình là bao nhiêu. Bạn biết phần nào trong doanh thu đến từ website.

Điểm chung của bốn lợi ích này là chúng đều nói về sự chủ động. Bạn chủ động về chi phí, về không gian, về thời gian và về quyết định tiếp theo của mình.

Thứ đắt giá nhất không phải giao diện, mà là dữ liệu

Rất nhiều người dành hàng tuần để chọn màu nút bấm, rồi quên mất yêu cầu quan trọng nhất khi làm việc với đơn vị phát triển web: khả năng đo lường. Một giao diện đẹp mà bạn không biết chuyện gì đang xảy ra bên trong nó thì chỉ là món đồ trang trí đắt tiền.

Hãy yêu cầu rõ về các con số bạn muốn theo dõi ngay từ đầu, chứ đừng để tới lúc chạy quảng cáo mới phát hiện không có cách nào biết được đơn hàng đến từ đâu.

1. Tỉ lệ khách bỏ giỏ hàng và lý do phổ biến phía sau.
2. Giá trị đơn hàng trung bình và xu hướng của nó theo thời gian.
3. Tỉ lệ khách quay lại mua lần thứ hai.
4. Sản phẩm nào được xem nhiều nhưng bán ít.
5. Kênh nào mang về đơn hàng thật, kênh nào chỉ mang về lượt nhấp.

Khi có đủ những con số này, bạn sẽ thôi tranh cãi kiểu “tôi nghĩ khách thích mẫu này”. Bạn sẽ nói được câu cụ thể hơn: dữ liệu cho thấy khách thích mẫu kia, còn mẫu này chỉ tốn tiền quảng cáo.

Chọn đơn vị phát triển website: hỏi gì trước khi ký

Một website tốt không chỉ phụ thuộc vào tay nghề của đội kỹ thuật, mà vào việc bạn và họ có hiểu nhau hay không. Trước khi đặt bút ký, hãy dành một buổi để hỏi thẳng những điều sau:

1. Sau khi bàn giao, tôi có toàn quyền truy cập dữ liệu và tài khoản không?
2. Tôi có thể tự thêm sản phẩm, sửa giá, đổi nội dung mà không cần gọi ai không?
3. Tốc độ tải trang trên điện thoại được kiểm tra bằng cách nào?
4. Nếu lượng truy cập tăng gấp mười lần, hệ thống có chịu được không?
5. Chi phí duy trì hằng năm gồm những khoản gì?
6. Khi có sự cố ngoài giờ làm việc, tôi liên hệ với ai?

Câu trả lời cho những câu hỏi này thường nói lên nhiều điều về đối tác của bạn hơn cả bảng báo giá. Một đơn vị tử tế sẽ không ngại giải thích, còn một đơn vị chỉ muốn bán gói dịch vụ sẽ tìm cách nói vòng.

Chuẩn bị nội dung trước khi làm web — việc ai cũng trì hoãn

Sau khi đã chọn được đối tác, phần việc khó nhất lại nằm ở phía bạn: nội dung. Rất nhiều dự án bị đình trệ không phải vì kỹ thuật, mà vì chủ doanh nghiệp chưa chuẩn bị xong ảnh sản phẩm và mô tả.

Hãy bắt đầu sớm, ngay từ lúc đang thương lượng, vì đây là phần tốn thời gian và không thể thuê ai làm thay hoàn toàn.

• Ảnh sản phẩm chất lượng tốt, chụp trên nền sạch, nhiều góc nếu sản phẩm cần nhìn kỹ.
• Mô tả rõ ràng, nói về lợi ích người mua nhận được, không chỉ thông số.
• Đánh giá của khách cũ, vì đó là thứ người mới đọc trước khi quyết định.
• Thông tin về bạn: bạn là ai, vì sao bạn làm điều này, liên hệ thế nào.

Tôi để ý một điều khá thú vị: những cửa hàng viết phần giới thiệu về mình một cách chân thật thường nhận được nhiều đơn hơn từ khách mới. Người ta mua hàng từ người ta tin, và niềm tin thường bắt đầu từ những chi tiết nhỏ như vậy.

Khi nào bạn chưa nên làm website thương mại điện tử

Đây là phần ít ai nói với bạn, nhưng tôi nghĩ nên nói. Nếu sản phẩm của bạn chưa có người mua thật, chưa có phản hồi thật, thì một website hoành tráng chưa chắc là nước đi đúng. Bạn có thể đang đổ tiền vào một cỗ máy chưa có nhiên liệu.

Trong trường hợp đó, mục tiêu hợp lý hơn là kiểm chứng nhu cầu bằng những cách rẻ và nhanh trước, rồi mới đầu tư nghiêm túc. Làm web sớm không sai, nhưng làm web với kỳ vọng nó tự chữa được mọi vấn đề kinh doanh thì rất dễ thất vọng.

Một website tốt là hệ số nhân. Nó nhân lên điều bạn đang có. Nếu bạn đang có sản phẩm tốt và cách phục vụ tử tế, nó sẽ đưa bạn đi xa. Nếu chưa có, nó chỉ khiến vấn đề hiện ra rõ hơn và nhanh hơn.

Điều tôi tin: một cửa hàng online giản dị nhưng được vận hành đều đặn mỗi ngày sẽ thắng một website đẹp lung linh nhưng bị bỏ quên sau vài tháng.

Còn bạn thì sao? Bạn đang đứng ở đâu trong câu chuyện này — đang chuẩn bị làm web lần đầu, hay đã có web rồi nhưng nó chưa mang về đơn nào như mong đợi? Tôi rất muốn nghe trường hợp cụ thể của bạn, vì mỗi ngành mỗi khác và lời khuyên chung chung thì chẳng giúp được ai.

Nếu thấy bài này hữu ích, hãy để lại một bình luận kể về sản phẩm bạn đang bán. Biết đâu, một người đọc khác ở đây lại đang cần đúng thứ bạn làm. Và nếu bạn từng làm web rồi thất vọng, cũng đừng ngại chia sẻ — những câu chuyện chưa thành công thường dạy chúng ta nhiều hơn.