Bạn có bao giờ tự hỏi mình sẽ làm gì nếu có người đặt lên bàn một tấm séc trị giá nửa triệu đô la, chỉ để bạn nói vài lời tốt đẹp về một sản phẩm? Nghe có vẻ dễ dàng, đúng không? Nhưng nếu sản phẩm đó là AI – thứ đang khiến hàng triệu người lo sợ mất việc, bị thay thế, và bị lừa dối – thì câu chuyện lại hoàn toàn khác.
Đó chính xác là tình cảnh mà hàng nghìn nhà sáng tạo nội dung trên khắp thế giới đang phải đối mặt. Các ông lớn công nghệ như OpenAI, Google, Meta, Anthropic đang chi ra những khoản tiền khổng lồ để biến influencer thành những "đại sứ thương hiệu" cho các công cụ AI của họ. Nhưng đằng sau những tấm séc béo bở là một sự thật phũ phàng: fan của họ đang nổi giận.
Hãy cùng tôi, SilverZ, với 20 năm chứng kiến bao nhiêu lần làng marketing đảo điên vì tiền, mổ xẻ cuộc chiến giữa tiền bạc và lòng tin này.
Cuộc chiến tiền tỷ: AI đang mua chuộc influencer như thế nào?
Hãy bắt đầu bằng những con số khiến bạn phải choáng váng.
Theo dữ liệu từ nền tảng HypeAuditor, OpenAI đã tăng gấp đôi số bài đăng được tài trợ trên Instagram quảng bá ChatGPT, từ 61 bài trong tháng 6 lên 122 bài trong tháng 7, và tiếp tục tăng lên 141 bài trong tháng 8. Họ đang xây dựng một "đội quân influencer" để đưa ChatGPT vào mọi ngóc ngách của cuộc sống – từ việc nuôi dạy con, tập luyện thể thao, đến điều hành doanh nghiệp.
Nhưng OpenAI không phải là kẻ duy nhất chơi trò chơi này. Google và Microsoft được cho là đã trả cho một số nhà sáng tạo nội dung từ 400.000 đến 600.000 đô la cho các hợp đồng dài hạn kéo dài nhiều tháng. Anthropic cũng đang chi mạnh tay, thậm chí còn chi hàng triệu đô la để chạy quảng cáo 60 giây trước Super Bowl, nhắm thẳng vào quyết định của OpenAI về việc hiển thị quảng cáo trong ChatGPT.
Amanda Acevedo, quản lý tài năng tại G&B Digital Management, tiết lộ: "Trong năm hộp thư tôi quản lý, mỗi ngày, ít nhất 15 email là từ một công ty AI hoặc một tính năng AI nào đó."
Natasha Badger, một nhà sáng tạo nội dung về marketing và công nghệ, gọi đây là một "cuộc chiến lớn" giữa các công ty AI để giành lấy thị phần và làm việc với càng nhiều influencer càng tốt.
Fan nổi giận: Khi "tiền" không mua được "lòng tin"
Nhưng đây mới là phần thú vị. Những tấm séc khổng lồ đó không đi kèm với sự ủng hộ của người hâm mộ. Ngược lại, chúng thường mang đến làn sóng chỉ trích dữ dội.
Hãy nhớ lại sự kiện "Summer Camp" của OpenAI vào mùa hè vừa qua. Công ty đã mời khoảng 30 nhà sáng tạo nội dung đến một khu nghỉ dưỡng sang trọng ở vùng nông thôn New York, nơi họ được thưởng thức ẩm thực farm-to-table, học cách làm mật ong, và đăng bài lên mạng xã hội. Nghe có vẻ như một giấc mơ.
Nhưng phản ứng của công chúng thì không hề mơ mộng chút nào. Một người dùng bình luận: "Trông giống như một địa điểm lý tưởng cho một trung tâm dữ liệu." Những người khác gọi sự kiện này là "dystopian" và "morally bankrupt".
Cliff Tan, một nhà sáng tạo nội dung về thiết kế nội thất với hàng triệu người theo dõi, đã trở thành mục tiêu sau khi đăng nội dung được tài trợ cho Dreamina Seedance 2.5 – công cụ AI của ByteDance. Trong video quảng cáo, anh sử dụng công nghệ để biến một bản vẽ kiến trúc thành video. Kết quả? Những người bình luận chia làm hai phe: một số gọi đó là "thất vọng" và đe dọa hủy theo dõi, những người khác lại ủng hộ anh.
Điều đáng chú ý là làn sóng phản đối mạnh nhất thường tập trung vào các công cụ tạo hình ảnh hoặc video – những thứ mà nhiều nhà sáng tạo coi là mối đe dọa trực tiếp đến công việc nghệ thuật của họ. Khi AI có thể tạo ra hình ảnh và video chỉ trong vài giây, những người làm nghề sáng tạo cảm thấy bị đe dọa một cách chính đáng.
Chiến lược của các công ty AI: Mua chuộc bằng tiền và "thông điệp an toàn"
Đối mặt với làn sóng phản đối, các công ty AI đang phải điều chỉnh chiến lược. Họ không chỉ đơn thuần ném tiền vào influencer và hy vọng mọi thứ suôn sẻ. Họ đang tinh chỉnh thông điệp để giảm thiểu rủi ro.
Alisher Shariyazdanov, giám đốc điều hành của startup video AI Higgsfield, tiết lộ rằng công ty đã biên soạn một danh sách các chủ đề "có khả năng gây ra sự thù địch" dựa trên phân tích cảm xúc từ phần bình luận của người sáng tạo. Sau đó, họ khuyên các nhà sáng tạo tránh những chủ đề đó. Nếu phản ứng tiêu cực xảy ra, họ sẽ cùng nhau tìm hiểu nguyên nhân và bước tiếp theo.
OpenAI cũng đang thay đổi cách tiếp cận. Thay vì yêu cầu influencer trấn an công chúng rằng AI sẽ không hủy diệt nhân loại, họ hướng dẫn họ tập trung vào việc ChatGPT "cool" như thế nào, hoặc nó có thể hỗ trợ công việc "tốt cho thế giới" ra sao. Thông điệp cốt lõi: AI là công cụ hữu ích, không phải ác quỷ.
Badger, người đã hợp tác với OpenAI để quảng bá ChatGPT Work, giải thích: "Hầu hết những người theo dõi chúng tôi đã có ChatGPT rồi. Họ không cần chuyển đổi người dùng. Mục tiêu là khiến mọi người tiếp tục sử dụng ChatGPT như LLM mặc định của họ."
Nhà sáng tạo đứng giữa hai làn đạn: Tiền hay lòng tin?
Đây là câu hỏi đau đầu nhất mà mỗi nhà sáng tạo nội dung phải đối mặt khi nhận được lời đề nghị từ một công ty AI.
Một mặt, khoản tiền có thể lên tới năm đến bảy con số – đủ để thay đổi cuộc đời của bất kỳ ai. Mặt khác, uy tín và lòng tin của khán giả là tài sản quý giá nhất mà một nhà sáng tạo có được. Một khi đánh mất, rất khó để lấy lại.
Ashton McGrady, người thường xuyên nói với khán giả của mình về lý do đạo đức và đạo lý khi sử dụng AI, chia sẻ: "Tôi thường xuyên nói với khán giả rằng có những lý do đạo đức và đạo lý để sử dụng AI. Khi tôi làm vậy, đó là từ góc độ khả năng tiếp cận." Cô cho biết mình hiếm khi sử dụng AI trong công việc, nhưng nội dung của cô vẫn bị dán nhãn AI trên các nền tảng mạng xã hội.
Lissette Calveiro, một nhà sáng tạo khác, thừa nhận: "Thật sự rất khó để có một trải nghiệm hoàn toàn không có AI ngay bây giờ, bất kể bạn làm nghề gì."
Một số nhà sáng tạo đã chọn cách từ chối thẳng thừng các lời đề nghị từ công ty AI, ngay cả khi số tiền lên đến hàng trăm nghìn đô la. Họ hiểu rằng lòng tin của khán giả là thứ không thể mua bằng tiền.
Những người khác lại chọn cách chấp nhận nhưng minh bạch. Họ công khai nói rõ với khán giả rằng đây là nội dung được tài trợ, giải thích lý do họ chấp nhận hợp tác, và cố gắng mang đến giá trị thực sự thay vì chỉ đọc kịch bản được cung cấp.
Bài học cho thị trường Việt Nam: Khi làn sóng AI tràn vào
Bạn có thể nghĩ rằng câu chuyện này chỉ xảy ra ở Mỹ, nơi các công ty AI đổ hàng tỷ đô la vào marketing. Nhưng hãy nhìn lại Việt Nam.
Các công ty công nghệ trong nước và quốc tế đang ngày càng quan tâm đến thị trường Việt Nam. Các nhà sáng tạo nội dung Việt Nam – từ YouTuber, TikToker đến KOL trên Facebook – đang là mục tiêu của những chiến dịch quảng cáo AI tương tự. Và những bài học từ thị trường quốc tế hoàn toàn có thể áp dụng được.
1. Lòng tin là tài sản quý giá nhất
Khán giả Việt Nam ngày càng tinh ý. Họ có thể phân biệt giữa một bài đánh giá chân thực và một quảng cáo trá hình. Nếu bạn đánh mất lòng tin của họ, không có số tiền nào có thể mua lại được.
2. Minh bạch là chìa khóa
Nếu bạn quyết định hợp tác với một công ty AI, hãy nói rõ với khán giả. Đừng cố gắng che giấu. Sự minh bạch không chỉ bảo vệ bạn mà còn xây dựng lòng tin lâu dài.
3. Chọn sản phẩm bạn thực sự tin tưởng
Đừng quảng cáo cho một công cụ AI mà bạn chưa từng sử dụng hoặc không thực sự thấy giá trị. Khán giả sẽ nhận ra sự giả tạo ngay lập tức.
4. Hiểu rõ khán giả của bạn
Nếu khán giả của bạn là những người làm nghề sáng tạo – họa sĩ, nhà thiết kế, nhạc sĩ – việc bạn quảng cáo cho một công cụ AI có thể tạo ra hình ảnh và video sẽ là một sự phản bội. Hiểu rõ đối tượng của mình trước khi nhận lời hợp tác.
Khi công nghệ thử thách đạo đức
Tôi đã chứng kiến ngành marketing trải qua không ít cuộc cách mạng. Từ những ngày quảng cáo truyền hình thống trị, đến kỷ nguyên mạng xã hội, và giờ là làn sóng AI. Mỗi lần như vậy, đều có những người kiếm được bộn tiền và những người đánh mất tất cả.
Điều khác biệt lần này là tốc độ và quy mô. AI không chỉ là một sản phẩm mới. Nó là một cuộc cách mạng công nghệ đang thay đổi cách chúng ta làm việc, sáng tạo và tương tác. Và các công ty AI đang cố gắng mua chuộc những người có ảnh hưởng để định hình câu chuyện về cuộc cách mạng đó.
Nhưng như tôi vẫn thường nói: tiền có thể mua được sự chú ý, nhưng không mua được sự tôn trọng. Một nhà sáng tạo nội dung có thể kiếm được hàng trăm nghìn đô la từ một hợp đồng quảng cáo AI, nhưng nếu khán giả quay lưng, số tiền đó chỉ là khoản trả trước cho sự nghiệp đang dần lụi tàn.
Câu hỏi không phải là "AI có đáng để quảng cáo không?". Câu hỏi là: "Bạn có sẵn sàng đánh đổi lòng tin của khán giả vì tiền không?" Và đó là câu hỏi mà mỗi nhà sáng tạo – ở Mỹ, Việt Nam hay bất cứ đâu – đều phải tự trả lời.
Nếu bạn là một nhà sáng tạo nội dung và nhận được lời đề nghị trị giá nửa triệu đô la để quảng bá cho một công cụ AI mà bạn biết rõ khán giả của mình đang lo sợ, bạn sẽ làm gì? Bạn sẽ chấp nhận và tìm cách hóa giải làn sóng phản đối, hay bạn sẽ từ chối thẳng thừng vì lòng tin của khán giả là bất khả xâm phạm? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn bên dưới – bởi vì trong kỷ nguyên AI này, mỗi quyết định của nhà sáng tạo đều đang định hình tương lai của cả một nền kinh tế sáng tạo!
0 Comment
Add your comment to this article