Bạn có bao giờ đứng giữa siêu thị, cầm trên tay một hộp sữa bột hay một lon bột dinh dưỡng cho con, và tự hỏi: “Liệu những lời quảng cáo này có đáng tin?”
Đó không phải là câu hỏi của riêng bạn. Đó là câu hỏi của hàng triệu bậc cha mẹ trên khắp thế giới, những người sẵn sàng chi bất cứ giá nào để con mình có được sự khởi đầu tốt nhất. Và đó cũng chính là câu hỏi mà các cơ quan quản lý tại Ấn Độ đang đặt lên bàn cân với những tên tuổi lớn nhất trong ngành dinh dưỡng trẻ em.
Vào ngày 21 tháng 10 năm 2026, Cơ quan Tiêu chuẩn và An toàn Thực phẩm Ấn Độ (FSSAI) đã đồng loạt gửi thông báo đến Nestlé India, Zydus Wellness, Abbott Healthcare cùng một số công ty khác, yêu cầu giải trình về những tuyên bố quảng cáo liên quan đến sản phẩm dành cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ mà cơ quan này cho là đã vi phạm quy định.
Đây không chỉ là một cuộc kiểm tra hành chính thông thường. Đây là một hồi chuông cảnh tỉnh về ranh giới mong manh giữa tiếp thị và đạo đức, giữa lợi nhuận và trách nhiệm, giữa những lời hứa hẹn hào nhoáng và sự thật khoa học.
Những tuyên bố nào đang bị đặt dấu hỏi?
Hãy đi vào chi tiết. FSSAI không gửi thông báo chung chung. Cơ quan này chỉ đích danh từng sản phẩm, từng câu chữ, từng tuyên bố cụ thể.
Nestlé India: Khi “dễ tiêu hóa” và “hỗ trợ miễn dịch” trở thành vấn đề
FSSAI đã gửi thông báo riêng cho Nestlé India liên quan đến hai sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh: Lactogen Pro 1 Powder và NAN Excella Pro Stage 1.
Với Lactogen Pro 1, cơ quan quản lý đặt dấu hỏi về tuyên bố trên bao bì và vật liệu quảng cáo rằng sản phẩm “chứa whey protein, một phần của protein sữa dễ tiêu hóa”. FSSAI yêu cầu Nestlé cung cấp bằng chứng khoa học để chứng minh cho tuyên bố này.
Với NAN Excella Pro Stage 1, vấn đề còn nghiêm trọng hơn. Tuyên bố “5 HMO giúp hỗ trợ hệ miễn dịch bình thường” bị FSSAI đánh giá là có thể ngụ ý rằng sản phẩm phù hợp để hỗ trợ miễn dịch liên quan đến một tình trạng sinh lý cụ thể. Điều này được xem là không tuân thủ các quy định cấm tuyên bố liên quan đến việc phòng ngừa, giảm nhẹ, điều trị hoặc chữa khỏi bất kỳ bệnh tật, rối loạn hoặc tình trạng sinh lý cụ thể nào, trừ khi được cho phép đặc biệt.
Nestlé India đã được yêu cầu giải thích lý do tại sao không nên khởi tố vụ việc theo Đạo luật An toàn và Tiêu chuẩn Thực phẩm năm 2006 cùng các quy định kèm theo.
Zydus Wellness: Khi “cao hơn, nhanh hơn” không chỉ là lời quảng cáo
Với Zydus Wellness, tâm điểm là Complan – một trong những thương hiệu đồ uống dinh dưỡng cho trẻ em được nhận diện rộng rãi tại Ấn Độ. FSSAI đã chỉ ra hàng loạt tuyên bố trên nhãn sản phẩm và danh mục trực tuyến, bao gồm hình ảnh hai đứa trẻ và các câu như:
- “Cao hơn, nhanh hơn. Đã được chứng minh lâm sàng tăng trưởng gấp 2 lần”
- “Hỗ trợ tập trung và trí nhớ”
- “Tăng cường miễn dịch + 34 dưỡng chất thiết yếu”
Cơ quan quản lý kết luận những tuyên bố này vi phạm Quy định về Quảng cáo và Tuyên bố (FSS) năm 2018. Zydus được yêu cầu cung cấp giải trình khoa học cho các tuyên bố như “cao hơn, nhanh hơn”, “đã được chứng minh lâm sàng tăng trưởng gấp 2 lần” và “tăng cường miễn dịch + 34 dưỡng chất thiết yếu”. Ngay cả tuyên bố “hương vị phát triển trong 4 phiên bản” cũng bị cho là vi phạm quy định.
Làn sóng giám sát rộng hơn: Từ bao bì đến mạng xã hội
Điều đáng chú ý là cuộc kiểm tra lần này không chỉ dừng ở bao bì sản phẩm. FSSAI còn mở rộng phạm vi sang quảng cáo trên mạng xã hội và tiếp thị có ảnh hưởng (influencer marketing).
Trong một hành động song song, cơ quan này đã gửi thông báo đến Abbott Healthcare, Nestlé India, Nutricia International và Mead Johnson Nutrition India cùng với influencer Ira Fathima liên quan đến một video reel trên Instagram. Video này liệt kê “Top 5” sản phẩm sữa công thức cho trẻ sơ sinh, bao gồm NAN-Pro 1, Aptamil Premium 1, Similac Advance 1, Enfamil A+ Stage 1 và Dexolac 1, với những lời quảng bá về lợi ích như cân bằng dinh dưỡng, tăng cường miễn dịch, phát triển trí não và dễ tiêu hóa.
FSSAI cho rằng nội dung này vi phạm Đạo luật Thay thế Sữa Mẹ năm 1992 (sửa đổi năm 2003) và Quy định về Thực phẩm cho Dinh dưỡng Trẻ sơ sinh năm 2020, vốn nghiêm cấm mọi hình thức quảng bá thương mại trực tiếp hoặc gián tiếp cho sản phẩm thay thế sữa mẹ. Đây là một lằn ranh đỏ được thiết lập để bảo vệ quyết định nuôi con bằng sữa mẹ – một ưu tiên sức khỏe cộng đồng được quốc tế công nhận.
Phản hồi từ các công ty: Giữa khẳng định và im lặng
Trước làn sóng thông báo từ FSSAI, phản hồi từ các bên có sự khác biệt đáng chú ý.
Nestlé India và Zydus Wellness đều khẳng định rằng các tuyên bố của họ là có căn cứ thực tế, được hỗ trợ bởi tài liệu khoa học, và đã được trình bày trong các phản hồi quy định chi tiết trước đó. Nestlé cho biết thông báo mới nhất của FSSAI nhắc lại những vấn đề mà cơ quan này đã nêu vào ngày 18 tháng 9, và công ty đã gửi phản hồi chi tiết.
Abbott Healthcare đưa ra phản hồi riêng, khẳng định họ không có bất kỳ liên quan, liên kết hoặc chứng thực nào đối với nội dung mạng xã hội của influencer. Đây là một động thái phòng vệ hợp lý, nhưng cũng đặt ra câu hỏi lớn hơn về trách nhiệm của thương hiệu trong thời đại influencer marketing: Khi một người có ảnh hưởng nhắc đến sản phẩm của bạn mà không có hợp đồng chính thức, bạn có thực sự “không liên quan”?
Trong khi đó, theo ghi nhận ban đầu, cả ba công ty đã không đưa ra bình luận ngay lập tức khi được liên hệ ngoài giờ làm việc.
Bối cảnh rộng hơn: Ấn Độ đang siết chặt quy định về thực phẩm
Cuộc kiểm tra này không diễn ra trong chân không. Nó là một phần của làn sóng siết chặt quản lý đang diễn ra tại Ấn Độ đối với ngành thực phẩm đóng gói, trị giá hơn 100 tỷ USD.
Chỉ vài ngày trước khi các thông báo được gửi đi, FSSAI đã đề xuất cấm bổ sung sucrose và fructose vào thực phẩm dành cho trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi. Cơ quan này cũng đang thúc đẩy việc áp dụng nhãn cảnh báo mặt trước (front-of-pack warning labels) đối với các sản phẩm thực phẩm. Những động thái này phản ánh một xu hướng toàn cầu: người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe, và các cơ quan quản lý đang chịu áp lực phải hành động để bảo vệ công chúng, đặc biệt là nhóm dễ bị tổn thương nhất – trẻ em.
Trong bối cảnh đó, những tuyên bố quảng cáo về “tăng trưởng gấp 2 lần”, “hỗ trợ miễn dịch” hay “dễ tiêu hóa” không còn chỉ là những câu chữ tiếp thị. Chúng trở thành những cam kết có thể bị kiểm chứng, và những ai không thể chứng minh được cam kết của mình sẽ phải đối mặt với hậu quả pháp lý.
Bài học cho marketer Việt Nam: Khi quảng cáo không chỉ là sáng tạo
Bạn có thể nghĩ: “Đây là chuyện ở Ấn Độ, liên quan gì đến Việt Nam?”
Câu trả lời là: rất nhiều.
Thị trường Việt Nam cũng có những thương hiệu sữa bột, thực phẩm dinh dưỡng cho trẻ em, và những chiến dịch quảng cáo với ngôn từ đầy hứa hẹn. Và trong khi khung pháp lý có thể khác, nguyên tắc đạo đức thì không biên giới.
1. Mọi tuyên bố về sức khỏe đều cần bằng chứng khoa học
Đừng bao giờ sử dụng những cụm từ như “tăng cường miễn dịch”, “hỗ trợ tiêu hóa”, “phát triển trí não” mà không có nghiên cứu lâm sàng hoặc tài liệu khoa học đáng tin cậy đằng sau. Cơ quan quản lý ở bất kỳ quốc gia nào cũng có thể yêu cầu bạn chứng minh, và khi đó, những lời quảng cáo hào nhoáng sẽ không thể cứu bạn.
2. Trẻ em là đối tượng đặc biệt – và pháp luật biết điều đó
Quảng cáo nhắm đến trẻ em hoặc phụ huynh luôn chịu sự giám sát chặt chẽ hơn. Ở Ấn Độ, Đạo luật Thay thế Sữa Mẹ nghiêm cấm quảng bá sản phẩm thay thế sữa mẹ. Ở Việt Nam, Luật Quảng cáo và các nghị định liên quan cũng có những quy định riêng về quảng cáo thực phẩm và sản phẩm cho trẻ em. Hiểu rõ và tuân thủ những quy định này không phải là lựa chọn. Đó là điều kiện tiên quyết để tồn tại.
3. Influencer marketing không miễn trừ trách nhiệm
Vụ việc với Ira Fathima cho thấy một điều rõ ràng: khi một influencer quảng bá sản phẩm của bạn, bạn có thể bị đưa vào cuộc điều tra, ngay cả khi bạn không có hợp đồng chính thức với họ. Hãy xây dựng chính sách rõ ràng về việc ai được phép nói về sản phẩm của bạn, những gì họ được nói, và những gì họ không được nói. Và hãy nhớ: sự im lặng không phải là sự bảo vệ.
4. Minh bạch là chiến lược dài hạn, không phải gánh nặng ngắn hạn
Những thương hiệu chọn cách minh bạch – công bố bằng chứng khoa học, giải thích rõ ràng cơ chế tác động, và thừa nhận giới hạn của sản phẩm – sẽ xây dựng được niềm tin bền vững với người tiêu dùng. Những thương hiệu chọn cách phóng đại sẽ có thể bán được hàng trong ngắn hạn, nhưng sẽ đánh mất tài sản quý giá nhất của mình khi cơ quan quản lý gõ cửa.
Khi niềm tin của cha mẹ là món hàng quý giá nhất
Tôi đã chứng kiến ngành dinh dưỡng trẻ em phát triển mạnh mẽ trong hai thập kỷ qua. Từ những quảng cáo đơn giản trên truyền hình, đến những chiến dịch đa kênh tinh vi với influencer và nội dung do người dùng tạo. Công nghệ đã thay đổi cách chúng ta tiếp cận cha mẹ. Nhưng có một thứ không bao giờ thay đổi: niềm tin.
Cha mẹ mua sản phẩm cho con không chỉ vì giá cả hay thương hiệu. Họ mua vì hy vọng. Hy vọng rằng con mình sẽ khỏe mạnh, phát triển tốt, có một khởi đầu tốt đẹp. Và bất kỳ thương hiệu nào biến hy vọng đó thành công cụ kiếm lời mà không có trách nhiệm giải trình đều đang phản bội lại niềm tin thiêng liêng nhất.
Vụ việc tại Ấn Độ là một lời nhắc nhở rằng các cơ quan quản lý đang ngày càng mạnh tay hơn. Nhưng quan trọng hơn, đó là lời nhắc nhở rằng đạo đức không phải là một bộ phận của chiến lược marketing. Đạo đức là nền tảng của mọi chiến lược marketing bền vững.
Những thương hiệu đặt sự thật lên trên lợi nhuận sẽ là những thương hiệu tồn tại. Những thương hiệu khác có thể sẽ phải trả giá.
Khi bạn chọn mua một sản phẩm dinh dưỡng cho con, điều gì quan trọng nhất với bạn – những lời quảng cáo đầy hứa hẹn, sự nổi tiếng của thương hiệu, hay bằng chứng khoa học đáng tin cậy? Và nếu bạn là một marketer đang làm việc trong ngành hàng này, bạn sẽ cân bằng giữa áp lực doanh số và trách nhiệm đạo đức như thế nào – đặc biệt khi đối thủ của bạn vẫn đang sử dụng những tuyên bố phóng đại mà chưa bị xử lý? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn bên dưới, bởi vì trong cuộc chơi này, mỗi lựa chọn của chúng ta đều định hình nên một thị trường minh bạch hơn – hoặc không!
0 Comment
Add your comment to this article